‏نمایش پست‌ها با برچسب درباره ی فیلم های با بازی نیکی کریمی (دهه شصت و هفتاد). نمایش همه پست‌ها
‏نمایش پست‌ها با برچسب درباره ی فیلم های با بازی نیکی کریمی (دهه شصت و هفتاد). نمایش همه پست‌ها

پنجشنبه، شهریور ۲۰، ۱۴۰۴

فیلم سینمایی «سارا» در سوینا(سینمای نابینایان)با صدای ازاده صمدی

 فیلم سینمایی «سارا» اثر زنده یاد داریوش مهرجویی و نقش افرینی نیکی کریمی و دیگر بازیگران در+ سوینا(سینمای نابینایان) با صدای ازاده صمدی منتشر شد.

«سوینا» با مدیریت گلاره عباسی بازیگر سینمای ایران  به تولید محتوای فرهنگی و هنری مناسب نابینایان(توضیح دار کردن فیلم های منتخب،تولید پادکست،کتاب های صوتی و...)  می پردازد.

+ادرس سایت سوینا 

 


 

 

جمعه، شهریور ۰۷، ۱۴۰۴

عکس هایی از پشت صحنه فیلم سینمایی «سارا»

نیکی کریمی در +صفحه شخصی خودش عکس هایی از پشت صحنه«سارا»(اثر زنده یاد داریوش مهرجویی) را به همراه این یادداشت منتشر کرد.

«روی پرده فقط قصه ی سارا بود اما اینجا، پشت صحنه، قصه ی خنده ها،دوستی ها و لحظه هایی ست که دیگر هیچ وقت تکرار نمی شوند» 

 


 

 



سه‌شنبه، دی ۱۴، ۱۴۰۰

به یاد فیلم سینمایی «سارا»

 سه دهه از اکران فیلم سینمایی «سارا» به کارگردانی داریوش مهرجویی می گذرد،فیلمی با بازی نیکی کریمی،امین تارخ،زنده یاد خسرو شکیبایی ،یاسمین ملک نصر و دیگر هنرمندان که اثری به یادماندنی را خلق کردند.

نیکی کریمی برای بازی در فیلم سارا  دو جایزه ی بهترین بازیگر از جشنواره های سن سباستین اسپانیا و فستیوال سه قاره نانت فرانسه را گرفت و در دوره ی یازدهم جشنواره فیلم فجر هم نامزد بهترین بازیگر نقش اول زن برای نقش افرینی در این فیلم شد.

 در مصاحبه ی اخیر نیکی کریمی با روزنامه شرق (یکشنبه ۱۲ دی ماه ۱۴۰۰)که درباره ی فیلم سینمایی اتابای است، نیکی کریمی به دیالوگی از  فیلم  سینمایی سارا اشاره می کند که به یاد این فیلم افتادم.


صبح روزی که حسام (امین تارخ) با عجله در حال خروج از خانه است تا به محل کارش برود، سارا(نیکی کریمی)که او را بدرقه می کند به خودش می گوید:«اگه برگرده به من نگاه کنه همه چی درست می شه»



ولی حسام به سرعت طول مسیر حیاط خانه را طی می کند و به پشت سرش نگاه نمی کند.

این باور معصومانه ی سارا در ادامه ی فیلم به واقعیت تبدیل می شود و روند جریان به سمت خوبی نمی رود و اتفاق هایی که در فیلم شاهدش هستیم رخ می دهند.

اما نکته ی مهم دیگری هم  به نظرم در  پایان فیلم سارا  است که شاید کمتر توجه را به سمت خودش جلب کند،جایی که حسام (امین تارخ) سارا را که در حال رفتن از خانه است دنبال می کند و در پایان جلوی درب ورودی خانه شاهد رفتن سارا است.

سارا به همراه دختربچه اش سوار تاکسی شده و ماشین از خانه دور می شود ولی سارا(نیکی کریمی)سرش را بر می گرداند و به پشت سرش که حسام (امین تارخ)است نگاه می کند،در این صحنه جای دو شخصیت و موقعیت ان ها با هم عوض شده(به نسبت سکانسی که از ان یاد شد) ولی اگر فرض کنیم حالا این حسام است که با خودش می گوید :«اگه برگرده به من نگاه کنه همه چی درست می شه»،سارا بر می گردد و به او نگاه می کند،هر چند دیالوگی در این صحنه وجود ندارد و این فقط می تواند توی ذهن مخاطب شکل بگیرد،ذهنیتی که از درون اثر می اید.

پس با این که  به نظر می رسد فیلمساز فیلم را با پایانی باز تمام می کند ولی می توان این جور نتیجه گرفت که این خوش بینی به ضورت غیرمستقیم در پایان فیلم نشان داده شده و شاید حسام می تواند به بازگشت سارا امیدوار باشد.


جمعه، شهریور ۰۵، ۱۴۰۰

به یاد «جهان پهلوان تختی»

 امروز جمعه پنجم شهریور ماه  سالروز تولد جهان پهلوان تختی است، بیشتر از دو دهه قبل فیلم سینمایی «جهان پهلوان تختی»(۱۳۷۶) با نقش افرینی نیکی کریمی،فریبرز عرب نیا،محمد رضا شریفی نیا و دیگر بازیگران به کارگردانی بهروز افخمی ساخته شد. 

مطلب مرتبط:+یادداشت نیکی کریمی درباره ی «جهان پهلوان تختی» در نشریه تماشاگر



موسیقی متن فیلم سینمایی جهان پهلوان تختی ساخته بابک بیات


پنجشنبه، شهریور ۲۷، ۱۳۹۹

فیلم سینمایی «سارا»

 به نقل از خبرگزاری ایسنا فیلم سینمایی «سارا» با نقش افرینی نیکی کریمی، زنده یاد خسرو شکیبایی،امین تارخ،یاسمین ملک نصر و...به کارگردانی داریوش مهرجویی فردا(جمعه)۲۸شهریورماه ساعت ۲۰:۳۰ از شبکه چهار سیما پخش خواهد شد.

نیکی کریمی برای بازی در فیلم سارا  دو جایزه ی بهترین بازیگر از جشنواره های سن سباستین اسپانیا و فستیوال سه قاره نانت فرانسه را گرفت و در دوره ی یازدهم جشنواره فیلم فجر هم نامزد بهترین بازیگر نقش اول زن برای نقش افرینی در این فیلم شد.
















پنجشنبه، مرداد ۲۳، ۱۳۹۹

فیلم سینمایی «بوی پیراهن یوسف»

به نقل از خبرگزاری ایسنا فیلم سینمایی «بوی پیراهن یوسف» با بازی نیکی کریمی،علی نصیریان و... به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا،فردا(جمعه) ۲۴مردادماه ساعت ۱۶ از شبکه یک سیما پخش خواهد شد.

بیست و ششم مرداد ماه سالروز بازگشت ازادگان به کشور،خاطره ای دور که هنوز در یادها مانده است.






موسیقی متن فیلم سینمایی «بوی پیراهن یوسف» ساخته مجید انتظامی




دوشنبه، خرداد ۱۲، ۱۳۹۹

یادداشت نیکی کریمی درباره «عروس» در روزنامه اعتماد

روزنامه اعتماد در شماره ۴۶۵۹ امروز دوشنبه ۱۲خردادماه ۱۳۹۹ یادی از فیلم سینمایی «عروس» کرده،از اکران این فیلم به یادماندنی با  نقش افرینی نیکی کریمی،ابوالفضل پور عرب و کارگردانی بهروز افخمی سی سال می گذرد.

یادداشت نیکی کریمی،مصاحبه با بهروز افخمی و یادداشت هایی از منتقدان و نویسندگان سینمایی درباره فیلم سینمایی «عروس» در +این شماره روزنامه اعتماد در دسترس قرار دارد.

یادداشت نیکی کریمی درباره فیلم سینمایی عروس که در روزنامه اعتماد منتشر شده است.


« فيلم عروس برای من تصوير گنگ و شاداب تابستانی گرم و دلنشين از نوزده سالگی است كه مقدمه ورودم به دنيای بازيگری شد. 

برخلاف عده‌ای، من براي بازيگر شدن سختی زيادی متحمل نشدم و دوره‌های طولانی بازيگری را نگذراندم. می‌توانم راحت بگويم خوش شانس بودم و سينما كه وابسته به ادبيات، علاقه ازلی و ابدی من است،خيلی اتفاقی در مسيرم قرار گرفت.




 از آن جايی كه پدر و مادرم مشوق من در اين زمينه بودند همين كار را برای من راحت می كرد. ‎بازی در فيلم عروس پر از خاطرات شيرين و به يادماندنی اما سخت است. 

براي ضبط صحنه‌های اين فيلم سه ماه در لوكيشن‌های متفاوت و پيچ در پيچ و صعب‌العبور جاده‌ها كار می‌كرديم؛ از محلی كه در آن مستقر بوديم تا شمال و جاده هراز و جاده چالوس سه ماه مداوم در رفت و آمد بوديم، اما سختی كار به خاطر حال و هوای فيلم چندان آزاردهنده نبود چون يك انرژی مثبت مثال زدنی در طول فيلمبرداری و حتی تا پايان اكران جريان داشت كه اين فيلم را به خاطره‌ای شيرين بدل كرد.

‎بعد از بازی در عروس پيشنهادهای زيادی داشتم كه نپذيرفتم. شايد اگر هر بازيگر ديگری در سن نوزده سالگی نقش عروس را بازی می‌كرد و در همان سال فيلمش جنجالی و پرفروش می‌شد، نمي‌توانست در اين حرفه دوام بياورد، اما من مراقب بودم و آگاهانه و محتاط در مسيری كه انتخاب كرده بودم قدم بر می‌داشتم و می‌دانستم كه می‌خواهم در سينما بمانم اما درست آن زمانی كه فيلم عروس ساخته شد، فيلم‌ها بيشتر جنگی و حادثه‌ای بودند و عروس در اين ميان طراوتی داشت كه مخاطب را به خود جذب می‌كرد.

 تازگی موضوع اين فيلم و داستان عاشقانه‌اش و لحن منحصربه‌فردش به دل تماشاگران می‌نشست. با اين كه فيلم‌های خوبی در ان سال‌ها ساخته شد  از جمله پرده آخر واروژ كريم مسيحی يا فيلم‌های عباس كيارستمی، عروس در ژانر خودش با تم عاشقانه‌ای كه داشت به ياد ماندنی شد.»


                                                                 ***

مطالب مرتبط:

+مصاحبه نیکی کریمی درباره فیلم سینمایی عروس (نشریه۲۴)

+بررسی تطبیقی «عروس» و «هامون» از نگاه حمید رضا صدر

+فیلم سینمایی عروس از نگاه شهید سید مرتضی اوینی


موسیقی متن فیلم سینمایی عروس اثر زنده یاد بابک بیات



جمعه، مرداد ۲۶، ۱۳۹۷

به یاد «بوی پیراهن یوسف»

امروز بیست و ششم مرداد ماه سالروز بازگشت ازادگان به کشور و یادی از فیلم سینمایی «بوی پیراهن یوسف» با نقش افرینی نیکی کریمی و علی نصیریان به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا.




موسیقی فیلم سینمایی «بوی پیراهن یوسف» ساخته مجید انتظامی


پنجشنبه، مرداد ۱۸، ۱۳۹۷

به یاد «عروس»

نزدیک به سه دهه از اکران فیلم سینمایی «عروس» با نقش افرینی نیکی کریمی،ابوالفضل پورعرب و کارگردانی بهروز افخمی می گذرد،نیکی کریمی برای بازی در فیلم عروس نامزد بهترین بازیگر نقش اول زن در نهمین دوره جشنواره فیلم فجر شد.




                        



     

موسیقی متن فیلم سینمایی «عروس»ساخته زنده یاد بابک بیات


چهارشنبه، مرداد ۱۷، ۱۳۹۷

به یاد فیلم سینمایی «سارا»

بیست و شش سال از اکران فیلم سینمایی «سارا»  اثر داریوش مهرجویی با نقش افرینی نیکی کریمی ،امین تارخ،یاسمین ملک نصر و زنده یاد خسرو شکیبایی می گذرد.

نیکی کریمی برای بازی در فیلم سارا  دو جایزه ی بهترین بازیگر از جشنواره های سن سباستین اسپانیا و فستیوال سه قاره نانت فرانسه را گرفت و در دوره ی یازدهم جشنواره فیلم فجر هم نامزد بهترین بازیگر نقش اول زن برای نقش افرینی در این فیلم شد.








                      

چهارشنبه، تیر ۲۰، ۱۳۹۷

به یاد «دختران انتظار»


حدود نوزده سال از اکران فیلم سینمایی «دختران انتظار» با بازی نیکی کریمی ،پارسا پیروزفر،شراره رخام به کارگردانی رحمان رضایی و با فیلمنامه ای از محمد هادی کریمی می گذرد.

عنوان فیلم گرفته شده ازشعری اثر احمد شاملو  است.

«دختران دشت    دختران انتظار     دختران امید تنگ      در دشت بیکران

و ارزوهای بیکران      در خلق های تنگ ...»







سه‌شنبه، تیر ۰۵، ۱۳۹۷

به یاد «دو زن»

بیست سال از اکران فیلم سینمایی «دو زن» با نقش افرینی نیکی کریمی و کارگردانی تهمینه میلانی می گذرد،اتیلا پسیانی،محمد رضا فروتن،رضا خندان ،مریلا زارعی و زنده یاد حسن جوهرچی از جمله بازیگران این اثر ماندگار بودند.

از بازی نیکی کریمی در هفدهمین دوره جشنواره فیلم فجر تقدیر شد و همین طور نیکی کریمی جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن را از جشنواره تائورمینای ایتالیا گرفت و از بازی نیکی کریمی در جشن خانه سینما تقدیر شد.

تهمینه میلانی برای کارگردانی این اثر جایزه بهترین کارگردانی را از جشنواره فیلم لس انجلس  به دست اورد و سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه جشنواره فیلم فجر به او تعلق گرفت.

مطالب مرتبط:+یادی از فیلم سینمایی دو زن 

                       +یادداشت مهراوه شریفی نیا درباره «دو زن»

                       +روایت تصویری نقش خوانی فیلم سینمایی دو زن با حضور نیکی کریمی 
                     













موسیقی متن فیلم سینمایی «دو زن» ساخته بابک بیات 


شنبه، اردیبهشت ۰۱، ۱۳۹۷

به یاد «وسوسه»

فیلم سینمایی «وسوسه» به کارگردانی جمشید حیدری،اولین فیلمی که نیکی کریمی بازی کرد،از اکران این فیلم نزدیک سی سال می گذرد.







جمعه، فروردین ۲۴، ۱۳۹۷

به یاد« برج مینو»

از اکران فیلم سینمایی «برج مینو» با بازی نیکی کریمی و علی مصفا ،اثر ابراهیم حاتمی کیا بیشتر از بیست سال می گذرد.








موسیقی متن «برج مینو» ساخته ی علیرضا کهن دیری



سه‌شنبه، شهریور ۰۹، ۱۳۹۵

گفتگوی نیکی کریمی درباره ی فیلم سینمایی «پری» با ماهنامه فیلم

 با وجود گذشت بیشتر از دو دهه از اکران فیلم سینمایی «پری»، ولی هنوز هم این اثر به یادماندنی جایگاه مهم و ارزشمندش را به خوبی حفظ کرده ،پری با نقش افرینی تاثیرگذار نیکی کریمی و کارگردانی هوشمندانه داریوش مهرجویی در سال هفتاد و چهار به موضوع گفتگویی جذاب با نیکی کریمی در مهرماه ۱۳۷۴ (شماره ۱۷۸) ماهنامه فیلم تبدیل شده بود،این گفتگو توسط  نغمه ثمینی مجید اسلامی ،فردین صاحب الزمانی با نیکی کریمی انجام شده که بازخوانی دوباره اش  بعد از این همه سال به نظرم جالب رسید. 

 با توجه به این که فیلم سینمایی پری اقتباسی از داستان «فرانی و زویی» اثر سالینجر است دربخش هایی از این گفتگو به مقایسه ی فیلم با داستان پرداخته شده  و همین طور موضوع بازیگری در سینما مورد بحث قرار گرفته و در مجموع  حاصل ان گفتگوی خوب و جذابی است.


 فردین صاحب الزمانی:چقدر با پری احساس نزدیکی می کردید؟

نیکی کریمی :خیلی ،پری دختری است که از لحاظ مالی ،خانوادگی و تحصیلی هیچ مشکلی ندارد،اما ناگهان تلنگری به ذهنش خورده که ان هم حتما به خاطر همان کتاب سبز است که به دستش رسیده ،چیزی که توی فیلمنامه برایم جالب بود ،شک بود ،چون شک باعث جستجو می شود یعنی این دختر مثل همه ی ماست خیلی جوان ها این شک را دارند .

همه ی ما سعی می کنیم به یک چیزی خودمان را ببندیم این شک باعث می شود برویم کتاب بخوانیم ،فیلم ببینیم ،حس کردم که حرف خودم است .





پاسخ به این سوال که زندگی چرا هست ؟هدف از زندگی چیست ؟وقتی فیلمنامه را می خواندم در هر صفحه احساس می کردم که دارند پری را خفه می کنند و دلیلش این است که او دستاویزی برای زندگیش ندارد،با دیگران مشکل دارد و هیچ کس نیست که به او حرفش را بزند .

این موقعیت خیلی برایم ملموس بود و لزومی نمی دیدم درباره اش تحقیق کنم ،کتاب هایی هم خواندم ،اتفاقا خودم هم در سال اخر دبیرستان نمایشی به نام «فروغ» داشتم و کار کردم،درباره دختری که  مشکل داشت و نمی توانست چطور حرف خودش را به اطرافیانش بفهماند.

پری هم دختر خاصی است که این کتاب ،او را به فکر انداخته ،البته برای من هم مسئله کتاب جالب بود چون من هم همیشه از بچگی کتاب می خواندم و این برایم خیلی اشنا بود .خودم این مسئله را با کتاب« اسارت بشری» سامرست موام داشتم ،یعنی همین که یک کتاب می تواند این قدر تاثیرگذار باشد.

مجید اسلامی : یعنی اتفاقی که در فیلم با کتاب «سلوک» می افتد که البته با این اسم مشکل دارم و فکر می کنم خیلی رو است که به ان درشتی رویش نوشته می تواند داستایوفسکی یا مثلا کافکا باشد ؟

نیکی کریمی :این کتاب در مورد یک زائر است ،ادمی که مسئله اش کمی فراتر از یک ادم عادی است ،در کتاب سالینجر یک زائر روسی است و اینجا زائری است که برای زن و برادرش یک اتفاق هایی افتاده ولی اصل مطلب همان جایی است که پری می گوید من دنبال ان ادم بزرگ می گردم،یعنی یک نقطه اتکاء در زندگی .

پری به دنبال چنین چیزی می گردد که در زندگیش ندارد و همان است که داداشی می گوید تو به بازیگری روی بیاور و نقطه اتکای تو ان باشد ،یعنی پری تا اینجا زندگی اش عادی بوده .به فکر می افتد که چرا اسد خودش را کشت ؟و روی میز تحریر اسد کتاب را پیدا می کند و احساس می کند راه درست این است.


شنبه، مرداد ۲۳، ۱۳۹۵

هفت یادداشت در «برج مینو» به روایت نیکی کریمی

بیست سال از اکران فیلم سینمایی «برج مینو» به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا گذشت،فیلمی که با نقش افرینی نیکی کریمی ، علی مصفا ،محمد رضا شریفی نیا ،علی نصیریان و دیگر بازیگران تبدیل به اثری به یادماندنی شد،نیکی کریمی همان  موقع در شهریور ماه سال هفتاد و پنج یادداشتی تاثیرگذار با عنوان« هفت یادداشت در برج مینو » در شماره ۱۹۲ «ماهنامه  فیلم» نوشت که بازخوانی دوباره ی ان بعد از گذشت سال ها به نظرم جذابیت های زیادی دارد.


۱.صعود

همه چیز ار نظر بازیگر نقش مینو طبیعی و عادی جلوه می کرد ،به جز یک مساله و ان صعود از دکل دیده بانی بود،حاتمی کیا سعی می کرد ان را ساده جلوه دهد،ولی فراموش کرده بود که «بازی کردن »مقابل «بازیگر» چندان اسان نیست و می شد دغدغه جدی او را فهمید که نگران ادم های برج مینو بود که ایا از عهده این کار بر خواهند امد یا نه،به خصوص که ترس از ارتفاع ربطی به شجاعت و تهور فردی ندارد و این خصلتی است که در بعضی می تواند سال ها پنهان مانده باشد.





به محض رسیدن به ابادان مستقیما  از فرودگاه به پای دکل منتقل شدیم و در مقابل نگاه نگران همه به خصوص کارگردان ،از دکل بالا رفتیم،جایزه ای در ان بالای دکل منتظرمان بود .اشتباه نشود،این جایزه ربطی به تهیه کننده یا کارگردان نداشت ،بلکه خود دکل این جایزه را به ما ارزانی داشت و ان امکان دیدن تصاویر بسیار زیبا و بدیع از نخلستان در زیر نور وهم الود غروب خورشید بودکه پیچ و خم رازگونه رودخانه بهمنشیر را اشکار می کرد و از همه مهمتر اشنایی با همبازی جدیدمان که نامش برج مینو بود!

وقتی پا به زمین گذاشتیم ،برق شادی را در چهره حاتمی کیا می دیدیم که گویی باری بزرگ از دوشش برداشته شده بود.



یکشنبه، تیر ۲۷، ۱۳۹۵

روایت تصویری نقش خوانی فیلم «دو زن» با حضور نیکی کریمی

 رسانه های مختلف از برگزاری برنامه نقش خوانی  فیلمنامه فیلم سینمایی دو زن به کارگردانی تهمینه میلانی در پردیس سینمایی کورش خبر دادند ، نیکی کریمی ، تهمینه میلانی،مریلا زارعی،اتیلا پسیانی ،نوید محمد زاده و دیگر هنرمندان در این رویداد حضور داشتند،گزیده ی عکس هایی از این برنامه که در رسانه ها  منتشر  شده را منعکس می کنم.
 























پی نوشت:عکس زیر هم تصویری است که نیکی کریمی از این برنامه در صفحه شخصیش به اشتراک گذاشت.





چهارشنبه، تیر ۲۳، ۱۳۹۵

فیلمنامه خوانی فیلم «دو زن» با نقش خوانی نیکی کریمی

ان طور که  در خبرها اعلام شده ،قرار است فیلمنامه خوانی فیلم سینمایی دو زن توسط نیکی کریمی ،مریلا زارعی ،اتیلا پسیانی ،نوید محمد زاده ،نیما رییسی ،فرشید زارعی فرد،سهراب دانش بهزادی ،شبنم دولتشاهی و نسیم ادبی در پردیس سینمایی کورش اجرا شود .




 از اکران فیلم سینمایی دو زن به کارگردانی تهمینه میلانی و بازی نیکی کریمی ،مریلا زارعی،اتیلا پسیانی ،محمد رضا فروتن و... سال های زیادی می گذرد ،نیکی کریمی برای بازی در این فیلم جوایز متعددی گرفت که از جمله می توان به جایزه بهترین بازیگر زن از جشنواره تائورمینای ایتالیا  اشاره کرد.





این برنامه شنبه بیست و ششم تیرماه ساعت ۲۰:۳۰ در پردیس سینمایی کورش اجرا خواهد شد و قرار است تا عواید حاصل از ان  برای کمک به  زنان بی سرپرست سینما و تئاتر اختصاص داده شود.

خرید بلیط هم از طریق  سایت «ایران کنسرت»و همین طور « بنیاد خیریه یاران برکت مهر »امکان پذیر هست.

نگاهی به فیلم «سارا»با بازی نیکی کریمی از نگاه مجید اسلامی

حدود بیست و چهار سال از اکران فیلم سینمایی «سارا» به کارگردانی داریوش مهرجویی و بازی نیکی کریمی ،امین تارخ ،خسرو شکیبایی ،یاسمین ملک نصر و...می گذرد،اقتباسی از خانه عروسک اثر هنریک ایبسن که نیکی کریمی برای بازی در این فیلم از جشنواره سن سباستین اسپانیا و سه قاره نانت فرانسه جایزه گرفت .

مجید اسلامی منتقد سینما در شماره ۱۴۸،ماهنامه فیلم که سال هفتاد و دو منتشر شد،در نگاهی به فیلم سینمایی سارا و بررسی اقتباس این اثر از نمایشنامه «خانه عروسک» به نکته های جالبی اشاره کرده که بازخوانی ان به نظرم  بعد از گذشت این همه سال جالب به نظر رسید.

«مشاهده عبارت «اقتباس ازاد» در عنوان بندی پایانی سارا برای کسانی که با نمایشنامه «خانه عروسک» ایبسن اشنا هستند ممکن است تعجب اور باشد ،زیرا فیلم در نگاه نخست اقتباسی کاملا وفادارانه جلوه می کند .





اسکلت قصه ،شخصیت های اصلی (منهای یک نفر)و موقعیت های دراماتیک فیلم ،همه کم و بیش بر نمایشنامه ایبسن منطبق است ،حتی کوشش شده نام شخصیت ها نیز شبیه نمونه های اصلی باشد ،نورا به سارا ،کروگستاد به گشتاسب و هلمر به حسام تبدیل شده است .

بخش عظیم دیالوگ های فیلم عینا از نمایشنامه گرفته شده و بیش از موارد دیگر ،این وفاداری را به رخ می کشد .اما مقایسه این دو اثر نگاه دقیق تری را می طلبد زیرا تفاوت های چشمگیری میان ان دو وجود دارد که به کار بردن «اقتباس ازاد» را تا حد زیادی توجیه می کند.


پنجشنبه، فروردین ۱۹، ۱۳۹۵

بررسی تطبیقی «عروس» و «هامون» از نگاه حمید رضا صدر

بعد از اکران فیلم سینمایی «عروس » با  بازی نیکی کریمی ،ابوالفضل پور عرب و دیگر بازیگران ،«حمید رضا صدر»در تحلیلی به بررسی تطبیقی فیلم «عروس » به کارگردانی بهروز افخمی  و «هامون » به کارگردانی داریوش مهرجویی  پرداخت که در شماره صد و دوازده ماهنامه فیلم در سال هزار و سیصد و هفتاد منتشر شد،هر چند از اکران این دو فیلم بیشتر از دو دهه می گذرد ولی شاید بازخوانی دوباره ی این مطلب خالی از لطف نباشد، در این فیلم نیکی کریمی نقش «مهین» و ابوالفضل پورعرب نقش «حمید» را بازی کردند. 
                                                                         


«در صحنه پایانی فیلم عروس (بهروز افخمی، ۱۳۶۹)مرد درون اتومبیلش برابر یک تونل به انتظار می ایستد وبه تیرگی مقابلش نگاه می کند ،جدا از همسر و فراری از قانون.

کودکی در اتومبیل روبرویی نقابی به چهره می زند و بعد ان را بر می دارد و همه نکته اینجاست که به رغم ان تنهایی و این انتظار ،این مرد ادم دیگری محسوب می شود،ادمی دور از خنده های مستانه ی فصل افتتاحیه در اتومبیل عروس.

و دریک جمع بندی ،نوعی پایان خوش با طنین نور و روشنایی درونی برابر تونل تاریک در پناه اشک های جاری شده بر گونه مرد و ان تبسم های تلخ ،ارامش و رهایی پس از همه ان شکنجه ها .





اما پیشترها فصل پایانی «هامون» (داریوش مهرجویی ،۱۳۶۸) را دیده ایم ،فصلی به غایت تلخ و سیاه ،جایی که مرد رانده شده از خانه ،خانواده و جامعه به اغوش مرگ می رود ،رفتن به نوعی نیستی با جلوه نوعی هیچ گرایی ،دور از تمام فلسفه بافی های مورد اشاره در سراسر فیلم که مرد را به جایی نرسانده اند .

فیلم «عروس » با امید پیوند مجدد زن و مرد تمام می شود و هامون با دل کندن از تمام پیوند ها،مرد در عروس با ان جامه سپید به نشانه تطهیر ،در اتومبیلی ابی رنگ ،به نشانه پاکی ،می نشیند و می رود تا اغازی دوباره داشته باشد ،در سوی دیگر ،هامون جامه اش را دراورده ،حلقه ازدواجش به نشانه پیوند های انسانی را به دور افکنده و به دریا می زند...اما گویی همه این ها به دور روی یک سکه می مانند .

حدیث دو ادم سرگشته و خودباخته در دنیای اشفته ای که قواعدش انان را به بند کشیده ،قصه دو مرد که یکی می تواند خودش را پیدا کند و دیگری نمی تواند ،یکی به رستگاری می رسد،یکی تباهی ،یکی به زندگی ،یکی به مرگ و برچنین بستری با توجه به اشتراک نشانه های به کار رفته در دو اثر،ناگزیر باز می گردیم به نوعی قیاس نسبی در زمینه ی طرح شده.

«عروس » ،تجدید دیداری است با ادم ها ،مکان ها و رخدادهای اشنای هامون ،قوام گرفتن روابطی با حال و هوای ظاهراً ویژه در دایره تکرارهای سینمای ایران که می رود تا حکایت خود را پیدا کند.



جایی که با گذر یک ساله از نمایش «هامون » ،«عروس » هم به  توفیقی در همان ابعاد  دست می یابد ،دو فیلم تاثیر گذار بر جریان سینمای تجاری ایران از یک سو و تعیین کننده در جهت شکل بیان روابط و ترسیم وقایع از سوی دیگر و در هر دو مورد به تعبیر گذر از محدودیت های متداول در عرصه ی روابط زن و مرد و به خصوص ترسیم زن بر پرده ،موردی که برای سینمای امروز ایران و طبعاً تماشاگرش،تجربه ای نو و متفاوت می نماید،بنابراین شاید تکرار برخی نشانه ها را هم باید ناگزیر قلمداد کرد.

می توان همه چیز را با نزدیکی فراوان شخصیت دو مرد و بعددو زن «هامون » و «عروس » اغاز کرد،از این که شخصیت اصلی هر دو اثر ادم اهل فرهنگ به معنای قراردادیش ،معرفی شده اند .

ادم عصر نو و به تعبیری روشنفکر ،مانند مرد در «هامون » که فلسفه می خواند ،رساله می نویسد و همیشه باری از کتاب به دوش می کشد و یا مثل مرد در «عروس » که اهل تئاتر است و بازیگر .

و بعد توسل به همین وجه فرهنگی کوچک و محدود در باب ترسیم اشنایی و مراوده ی زن و مرد،ملاقات زن و مرد در هامون ، در یک کتابفروشی برگزار می شود با اشاره صریح به رد و بدل کردن کتاب و در «عروس » دیدار نخستین در یک سالن تئاتر است .

پس از ان وجه روشنفکری قضیه در حد اشاره به نام هایی خاص مثل «کی یر که گارد»در هامون و «مکبث »در عروس متوقف باقی می ماند،جنبه های فرهنگی که به صورت نه چندان تدریجی،بیرنگ می شوند و در انتها هم اثری از اثارشان به جای نمی ماند .

دو شخصیت اصلی هر دو فیلم بدل به هیولاهایی می شوند که تیغ از نیام کشیده اند و افتاده اند به جان خود و دیگران ،مرد در هامون به روی زنش سلاح می کشد و در پایان به خودویرانگری اشکاری دست می زند ،مرد در عروس رهگذری را به استانه مرگ می فرستد،ان موتور سوار را مصدوم می کند و به پدر همسرش حمله می کند .



گویی همان نقاب هیولاگونه انتهای اثر بر چهره کودک ،پیشترها با این دو عجین شده ،زبانه کشیدن جنبه های شیطانی دو ادم که روزی روزگاری منطق و احساسی داشته اند ،از این باب، هر دو اثر از روشنفکر امروزی، قامتی سیاه و تباه شده را به تصویر می کشند.

و بعد نگاه کنیم به شخصیت زن در هر دو فیلم که برخلاف نمونه های جاری سینمای ایران و زن سنتی این سینما ،موضع برتری نسبت به مرد می یابد ،زنی که حق مالکیت مرد نسبت به خود را بر حسب قراردادها ،نادیده می گیرد و مرزهای در انقیاد مرد بودن را نیز به تبع ازدواج پشت سر می گذارد و راه خودش را دنبال می کند و همین جا نشانه های ظاهری او مثل چهره ارایش کرده و جامه عروس به نمایش در می ایند .

هر دو فیلم بر حضور زن در جامه عروس تاکید فراوان دارند ،زن در فیلم هامون یک جامه عروسی عرضه می کند که مشتریش ان را نمی پذیرد و او همین جامه را در فصل رویا ،کابوس انتهایی فیلم به تن کرده و برابر مرد به نمایش می گذارد ،که مرد را در همان کابوس تلخ رها می کند و دست در دست دیگران در کرانه ساحل گم می شود .





جامه عروس در حدود نیمی از فیلم عروس بر تن زن است و اصلی ترین نشانه فیلم است که در عین ظاهری چشم نواز ،مرد را به خشونت و تباهی می کشد ،عملکردی بیش و کم یکسان برابر مرد
حتی اگر زن در هامون قامت مادی گرایانه اش را حفظ کند و برای همیشه از مرد دل کند و در عروس به واکنشی ناروشن در قبال حادثه رخ داده ،دست زند و مرد را در پی خود روان سازد .

در هر دو فیلم،زن برخلاف مرد به خانواده ای متمول تعلق دارد و چنان مشابه که گویی از یک خانه و خانواده امده اند ،در هامون ،مادر مهشید ،بدون شوهر به مخالفت با مرد به پا می خیزد و در عروس،پدر مهین ،بدون همسر به مقابله جوان می رود.

دو نفری که همیشه و همه جا ،صریح و اشکار به جنبه های مادی زندگی ،اشاره می کنند و مرد را به این عرصه فرا می خوانند و دو مرد می مانند و خانه ان ها که جلوه تجمل و مادی گری می شود.





دو غریبه که خارج از ان خانه و خانواده ،طبقه باقی می مانند،مرد در عروس به زور وارد ان خانه می شود و در هامون به نشانه اعتراض ان را ترک می کند اما مادی گرایی و ظاهر گرایی حاکم بر همه چیز می شود،دوشخصیت اصلی را با خود می برد ،تا دورها .

 در حقیقت و به تعبیری،زن در هامون و عروس تبلور همه مادی گرایی حاکم بر روابط می شود .


و ناگهان به همان دو ادم اهل فرهنگ نگاه می کنیم که تن داده اند به کاسبی و دلالی و هر دو فیلم در زمینه های پزشکی و درمانی ،مرد در هامون به فروش الات و ادوات پزشکی دست می زند و در عروس به خرید و فروش دارو در بازار ازاد و حضور دربیمارستان در هر دو اثر ،فصل خون گرفتن از هامون و روانه ساختن ان مصدوم به بیمارستان در عروس از ان جمله اند.

حالا راحتتر می توانیم به جنبه های مشابه بیشتر عروس با هامون اشاره کنیم،جزییات ظاهراً کوچک که اما قابل توجه نشان می دهند،مثل قضیه ی مرد،اب و اینه .

در هر دو فیلم ،دو شخصیت اصلی پس از استحمام با جامه حمام جلوی اینه می ایستند ،به خودشان نگاه می کنند و خود را دشنام می دهند،با کلماتی بیش و کم مشابه .

خل بازی های دوست داشتنی که پیشترها دو زن را شیفته خود کرده و پس از ان تماشاگر را،ادم هایی که ورای غوغاهای درونیشان ساده و صمیمی به نظر می ایند،اما همه ان شوخی ها و سرخوشی ها هم نهایتاً به پوزخند گرفته می شوند و حتی واکنش های ان دو،برابر رخدادهای ساده نیز به تنشی غریب می رسند.

مثل قضیه مرد و اتومبیل و ان تعقیب و گریزها ،مرد در هامون برای رسیدن به پارکینگ با همکارش در خیابان ها به رقابت بر می خیزد و ناموفق می ماند و در عروس،سر در پی ان اتومبیل غریبه گذاشته و حادثه اصلی فیلم را رقم می زند.

حالا می توان به تغییر مکان وقایع در دو فیلم هم اشاره کرد ،جایی که دو شخصیت اصلی دور از دل شهر تب زده به سوی مکانی واحد می روند ،به سوی شمال ،جاده های اشنا ،کوه و جنگل،کادرهای چشم نواز همراه با موسیقی انتخابی خود ان ها و اشاره مستقیم به نوار کاست،از باخ در هامون تا فیل کالینز در عروس با مایه درونی «بهشت گمشده » .

و تکرار فصل نزدیک شدن به لبه پرتگاه در عروس ،مثل هامون ،همچنین سقوط و غربت مرد در برابر دریا بر حسب قراردادی از ترکیب فرد،دریا در هر دو فیلم .

مرد در هامون به اب می زند و هم چون جسدی روی اب شناور می شود و در عروس با تن مجروحش بسان یک نعش،در ساحل بی حرکت باقی می ماند .

چنین تغییر مکانی در عرصه وجوه مذهبی اثر نیز به کار می رود و اساسا هم در رویارویی زن و مرد .

جایی که در هامون به زیارت می روند و بعد فصل غذا خوردن در کبابخانه سنتی را برگزار می کنند و در عروس ملاقات دوباره شان را در مجلس عزا انجام می دهند ،همراه با درست کردن غذا در یک حیاط قدیمی ،سنتی ،در هر دو فصل جامه های سیاه و نگاه مشتاق موکداً به چشم می خورند.

همخوانی قضیه فرشته نجات ،این مجموعه را کاملتر می کند ،حضور پررنگ علی عابدینی در هامون و سعید در عروس،به عنوان شخصیت های کلیدی در چنین قالبی معنا دارد ،ادم های مهربان و دوست داشتنی که هر دو مذهبی هستند و روح خسته و اشفته مرد را به ارامش فرا می خوانند و در کار جنبه های مذهبی ،در جهت جدایی گزینی این دو نفر از دیگران ،مشاغل ان ها با وجه سازندگی و تولید معرفی می شوند،مشاغلی دور از حرفه دو شخصیت اصلی.

علی عابدینی حرفه مهندسی را دنبال می کند و بر فراز ان ساختمان نیمه تمام قرار می گیرد و سعید در عرصه کشاورزی در وسط ان مزرعه ی سرسبز،دو نفری که قواعد زندگی امروزی را رعایت نکرده اند، ادم های دل کنده از شهر بزرگ و همه ان مظاهر مادی گرایانه اش و نگاه کنیم که چگونه باز هم برخلاف دو شخصیت اصلی بدون زن و همسر هستند و اما این تنهایی ان ها را به دلمردگی و انزوا نکشانده و در این بستر زخم پذیر نشان نمی دهند.

و از همین جا می توان به تفاوت پایان دو فیلم هامون و عروس نقبی زد،مرد در فیلم هامون سر در پی مراد می گذارد و به او نمی رسد،عابدینی درون ان اتومبیل،در شهر و بر فراز ان ساختمان،در شمال،دور از دسترس باقی می ماند و درون خود مرد.

در حالی که مرد در فیلم عروس پس از رخداد تصادف،سهل و اسان سعید را پیدا می کند و در انتها نیز،در بازگشتی دیگرگون ،دست در دست او می گذارد و با اتومبیل ابی رنگ او در برابر ان تونل قرار می گیرد.

بنابراین و بر حسب تمامی موارد ذکر شده ،عجیب هم نیست که نام شخصیت اصلی دو فیلم یکی می شود،حمید.

و طبعاً مبتنی بر شکل پایانی دو اثر،با دو نام خانوادگی متضاد ،هامون و خوشمرام .

هامون به معنای صحرای بی درخت ،جایی پست و نهایتاً برهوت،درست مثل« حمید هامون» به اخر خط رسیده،پس از یک عمر جان کندن و به قول خودش کسی نشدن و به جایی نرسیدن،برهوتی مثل ان خانه خالی خاک گرفته یا ان رودخانه کثیف شهری که کنار ان می نشیند و یا همان سفره رنگین فصل پایانی کرانه ساحل که طوفان باد ان را با خود به دوردست ها می برد،همچنان که نزدیکان او را .

و اساسا برخلاف «حمید خوشمرام »که از نشیب به فراز ،از سیاهی به سپیدی و از شر به خیر می رسد و معنای نام خانوادگیش را حفظ می کند و همان گونه که گفتیم حصول به نوعی پایان خوش نه چندان اشکار در عروس ،در حالی که پایان فیلم هامون و فصل نجات مرد و اوردنش به درون قایق تا حد یک پایان تحمیلی پایین امده است ،هر چند که باز هم کورسوی امیدی نیست و تلخی قضیه همه چیز را در برگرفته است.

البته می توان این مجموعه را در هم ریخت و جابه جا کرد و به نکات دیگری رسید ،مثلا این که عروس را نوعی جوابیه ،واکنش یا ارائه طریق برابر هامون سرخورده قلمداد کرد و مباحثی چون جهان بینی دو فیلمساز را مبتنی بر مواردی که در فیلم هایشان طرح کرده اند،کاوش کرد.

یا این که تماشاگر کنجکاو احتمالی با جابجایی رخدادها ،مانند خود دوفیلم،رابطه دختر و پسر جوان فیلم عروس را مقدمه رابطه زن و شوهر فیلم هامون محسوب کند و سایر قضایا .

و یا این که به برجسته ترین فصل مشترک دو فیلم برگشت ورای همه ان جزییات برشمرده و تفاوت های مقدمه و موخره،به این که دو فیلم چه انعطاف پذیری قابل توجهی برابر دیدگاه های مختلف و سلیقه های متفاوت نشان می دهند،به این که هر کس با دیدگاه  و سلیقه شخصیش وارد سینما شده و بیش و کم جوابش را هم گرفته است .

امیزه ای از مرگ و زندگی ،عشق و تنفر ،خوبی و بدی ،خدا و شیطان ،طبیعت و شهر و موسیقی و رنگ ،جایی که همان جهان بینی احتمالی مورد نظر در پس این امیزه و همه رنگ و لعاب های ظاهری،تماشاگر را به قلمروی دور از ان جهان مورد نظر می کشاند .

نتیجتاً  ما می مانیم و استقبال کنونی تماشاگر از این دو فیلم و احتمالا نمونه های مشابه بعدی که بعید است در راه نباشند.»